Blogs

Wat is RVS eigenlijk? En waarom is een RVS naambordje een goede keuze?

Wat is RVS eigenlijk?

Een van de meest populaire producten op MijnNaamplaat.nl zijn RVS naambordjes en RVS huisnummers. Maar wat is RVS eigenlijk? Waar staat de afkorting voor? Is het echt zo dat RVS nooit roest? En hoef je RVS naambordjes echt nooit schoon te maken? Lees er hier alles over en waarom het atijd een goed idee is om te kiezen voor RVS naambordjes.

RVS is een afkorting van Roestvast of Roestvrij staal. De meeste mensen zeggen echter Roestvrijstaal. De benaming "roestvrij" die in de volksmond voor roestvast staal gebruikt wordt, is onder metallurgen uit den boze. Roest"vrij" staal zal wel degelijk roesten. Deze oxidehuid is echter afsluitend, waardoor geen verdere roestvorming zal plaatsvinden. In omstandigheden die hardnekkig genoeg zijn, of bij beschadiging van de beschermende oxide-huid, kan de roestvorming plaatselijk extra snel plaatsvinden.

Roestvrij staal wordt net zoals gewoon staal gemaakt. Maar er is een verschil: er wordt chroom en nikkel aan toegevoegd. Hoezo is het dan roestvrij?

Het toegevoegde chroom maakt het staal roestbestendig. Als het in contact komt met zuurstof wordt een onzichtbaar laagje dichroomtrioxide gevormd aan de buitenkant van het staal. Dit laagje beschermt het onderliggende metaal tegen roestvorming. Bijkomend voordeel: het herstelt zichzelf wanneer het beschadigd wordt. Nikkel vergroot de roestwerendheid nog meer en maakt het staal sterker en beter bestand tegen extreme temperaturen.

RVS naambordjes 01

En hoe staal gemaakt wordt? Door koolstof in ruwijzer te verwijderen in een convertor. Deze oven blaast zuurstof met grote kracht door het vloeibare ijzer. Doordat zuurstof en koolstof makkelijk binden, worden koolstofmonoxide en koolstofdioxide gevormd. Met deze gassen verdwijnt het grootste deel van de koolstof uit het brosse ruwijzer en blijft het harde staal over.

Meer over metaal:

  • Methodes om staal te maken waren vroeger geheim, omdat je er wapens mee kon produceren.
  • De Engelsman Henry Besemer (1813-1898) vond als eerste een methode uit om op grote schaal staal te fabriceren.
  • Er bestaan duizenden soorten staal. De verhouding tussen koolstof en ijzer kan verschillen, net als de bestanddelen die worden toegevoegd.
  • Om staal te mogen heten mag een ijzermengsel hooguit 1,9 procent koolstof bevatten.

Soorten RVS naambordjes

Er zijn bij RVS, net als bij staal, meerdere soorten. Om een goede onderverdeling te maken kennen we de austenitische RVS, ferritische RVS en martensitische RVS. Het voert voor deze blog te ver om in te gaan op de exacte verschillen tussen deze soort, maar hoé ze verschillen leggen we uit met een voorbeeld. In Nederland wonen Nederlanders: mannen en vrouwen. De titel “Nederlander” kun je vergelijken met de RVS soort (overkoepelende ‘kwaliteit’). Vervolgens zijn er verschillende soorten RVS: mannen en vrouwen. In algemene zin hebben we allemaal dezelfde basiseigenschappen: armen, benen en een hoofd. Er zijn verschillen in soort (man, vrouw, blank, getint) en iedereen zit net iets anders in elkaar. De één is wat impulsiever of kan beter stress en de ander is een zonaanbidder of avondmens. In de basis lijken we erg op elkaar en toch verschillen we op detailniveau; zo ook bij RVS.

Austenitisch RVS naambordjes

De bekendste kwaliteiten RVS zijn 304 en 316. Deze vallen binnen de categorie austenitisch RVS. In een austeniet (verkorte term voor een austenitisch RVS) moeten tenminste 4 belangrijke legeringselementen aanwezig zijn, te weten ijzer, chroom, koolstof en nikkel. 304 en 316 worden door sommige mensen ook wel binnen- en buitenkwaliteit RVS genoemd, maar dit is onterecht. Een paaltje van RVS 316 met een ruw oppervlak (bijvoorbeeld beschadigd of geschuurd) zal in de buurt van de zee gewoon corroderen. Naast de omstandigheden door het zeewater, tasten andere invloeden de oxidehuid aan, bijvoorbeeld ammoniak van urine. Binnen de kortste keren zal het paaltje gaan ‘roesten’. Gebruiken we 304 in een gepolijste versie in een tuinmeubel waar nooit echt iets mee gebeurt? Dan kan het wel een levenlang of zelfs langer meegaan.

Wist je dat?: de buitenpanelen van de auto uit de film ‘Back to the Future’ (de DeLorean DMC-12) zijn gemaakt van RVS304. Deze auto kan gewoon op de openbare weg rijden, maar ook hier geldt weer: alles staat of valt met de toepassing en nabewerking van het materiaal.

Ferritisch RVS naambordjes

Naast austenieten kennen we ook ferritische RVS-soorten. De naam zegt het al, de opbouw van de atomen zijn op een bepaalde manier opgebouwd, waardoor de atoomopbouw als een ferritisch kristalrooster is. Wat daarmee wordt bedoeld? Zoals we bij de mens een DNA kennen, heeft een metaal een ‘metaal-DNA’, het zogenaamde kristalrooster. In dit kristalrooster – het ferritisch kristalrooster – zitten in verhouding minder andere elementen, en meer ferro (ijzer). Deze kwaliteit is nog steeds corrosiebestendiger dan gewoon staal, maar kan niet echt zonder een extra bescherming. Als je het bijvoorbeeld lakt, kan het heel goed gebruikt worden als koelkastdeur of buitenlamp. Dit materiaal is magnetisch, wat zowel voor- als nadelen kan hebben. Het kan door magneten opgetild worden of bij een koelkast kan er een notitie op gehangen worden. Wat ook niet onbelangrijk is gewoon goedkoper dan austenitisch RVS.

Martensitisch RVS naambordjes

Martensitische RVS-soorten zijn dusdanig te bewerken dat ze erg hard kunnen worden. De elementen chroom, molybdeen en vanadium zorgen dan voor carbides. Dit in combinatie met koolstof (wat ook weer een martensietstructuur vormt) zorgt voor een extreem harde materiaalsoort. Er is echter een verschil tussen hardheid en taaiheid. Dat zorgt ervoor dat het materiaal zonder verdere toevoeging weliswaar extreem hard, maar ook erg bros zal zijn. Het kan dus wel goed tegen slijtage (goede weerstand tegen een indrukking), maar als we er behoorlijk aan gaan trekken of buigen zal het desondanks snel kapot knappen. Om het wat taaier te maken, wordt bijvoorbeeld nikkel toegevoegd.De getallen

RVS naambordjes: lasergraveren of beletteren?

RVS naambordjes kunnen we op verschillende manieren bewerken. Op Mijnnaamplaat.nl worden gelaserde RVS naambordjes aangeboden. Dit is een  techniek die een het naambord een duurzame en exclusieve uitstraling geven. Een gegraveerd naambordje is natuurlijk niet meer aan te passen als de gravering eenmaal is aangebracht. Tekst, nummer en eventueel afbeelding zijn in dit geval altijd zwart van kleur. Doordat we met lasers werken kunnen we de RVS naambordjes tegen een scherpe prijs aanbieden. Naast lasergraveren is het ook mogelijk om een belettering aan te brengen op de RVS naambordjes. Bij beletteren zijn de tekst, het nummer en de afbeelding op het naambordje aangebracht met vinyl belettering. Hierdoor zijn alle kleuren mogelijk en ontstaan er meer opties.

Wat houdt lasergraveren in?

Er bestaan grofweg twee manieren voor het lasergraveren van metalen plaatjes: graveren met een laser van gecoate metalen en lasergraveren van niet-gecoate metalen zoals RVS naambordjes.

Bij het graveren van gecoate metalen zijn verschillende contrasten en effecten mogelijk en de resultaten zien er meestal heel fraai uit. Deze vorm van lasergraver van metalen plaatjes komt daarom vooral vaak voor wanneer de schoonheid van de inscriptie belangrijk is.

Echter omdat bij gecoate metalen de coating vaak van een zachter materiaal is, dan het onderliggende metaal, kan de inscriptie na verloop van tijd wat gaan slijten.

Het reinigen van RVS naambordjes

In de eerste plaats moet duidelijk zijn welk type verontreiniging/vervuiling verwijderd moet worden. Er kan tijdens het traject van grondstof tot recycling van alles gebeuren waardoor een schoonmaakoperatie van belang is.
Om te beginnen kan vervuiling/contaminatie optreden tijdens transport, opslag,  be- en verwerking van het roestvast staal. Heel bekend is vervuiling met ijzer- en of roestdeeltjes tijdens de bewerking, vaak afkomstig van vervuilde gereedschappen of foutieve opslag. Bij foutieve opslag kun je bijvoorbeeld denken aan opslag van staal en roestvast staal in dezelfde ruimte. Wat ik ook wel eens gezien heb waren platen roestvast staal opgeslagen op de vloer met op de platen de afdrukken van werkschoenen. Het probleem van dit soort vervuilingen is dat ze op den duur tot ernstige corrosie kunnen leiden.

Het is het beste is om dit soort vervuilingen chemisch te verwijderen, bijvoorbeeld door:
-    Beitsen en passiveren
-    Elektrolytisch polijsten en
-    Elektrolytisch beitsen.

Van deze drie processen wordt het beitsen en passiveren het meest toegepast. Laten we er dus maar van uit gaan dat producten, gemaakt van roestvast staal, in gebruik worden genomen met een met een perfect oppervlak. Van belang is het dan te kijken naar de toepassing, waarbij een onderscheid gemaakt kan worden tussen buiten en binnen.

Reinigen van RVS naambordjes: Toepassingen buiten

Met 'toepassingen buiten' wordt producten van roestvast staal bedoeld die blootgesteld zijn aan atmosferische omstandigheden, zoals bijvoorbeeld uw RVS naambordje dat naast de voordeur is opgehangen. Vervuiling die daar kan optreden bestaat, naast stof bijvoorbeeld, ook uit roetdeeltjes afkomstig van verkeer, zout afkomstig van bijvoorbeeld gladheidsbestrijding of vanaf de kust, ijzerdeeltjes van tram en/of spoor. Onder dit soort omstandigheden is het reinigen van roestvast staal nagenoeg altijd noodzakelijk, om corrosie (roestvorming) te voorkomen.

Zeker voor esthetische toepassingen als kunstobjecten, gevelbekledingen, trapleuningen etc. is het voorkomen van roest heel belangrijk. Roest kan gemakkelijk onder vuilafzettingen ontstaan, dat vuil moet dus verwijderd worden. Waarmee meteen gezegd is dat zeker in buitentoepassingen roestvast staal niet onderhoudsvrij is!! De mate van onderhoud en de frequentie worden o.a. bepaald door:
•    Materiaalkeuze (voor buitentoepassingen minimaal type 316)
•    Locatie (bijvoorbeeld dicht langs de kust of in het binnenland)
•    Oppervlaktekwaliteit (hoe gladder hoe beter)
•    Aard en mate van de vervuiling.

Wordt de reiniging met de juiste frequentie uitgevoerd, dan volstaat het meestal om de objecten af te spuiten en/of af te sponsen met schoon water. Leidingwater voldoet meestal uitstekend, bij hardnekkige vervuiling kan een reinigingsmiddel zoals een alkalische zachte zeep ingezet worden. Voor producten uit roestvast staal als type 316 is het aan te bevelen deze minimaal 2x per jaar te reinigen. Dicht aan de kust zal minimaal 3x per jaar noodzakelijk zijn.
Voor min of meer verwaarloosde objecten met in het ergste geval begin van roestvorming, zijn er professionele middelen op de markt, bijvoorbeeld op basis van fosforzuur. Uit eigen ervaring weet ik dat daarmee uitstekende resultaten te behalen zijn. Werkt ook dit niet, dan zal teruggegrepen moeten worden op beitsen. Dat kan op locatie, maar is nogal ingrijpend.

Reinigen van RVS naambordjes: Toepassingen binnen

Bij toepassingen binnen moet je in dit verband denken aan toepassingen in huis. RVS naambordjes worden ook regelmatig binnen gebruikt. De meest voorkomende vervuilingen in huis (denk aan roestvast stalen afzuigkappen, ovens, magnetrons met een roestvast stalen front etc.) bestaan uit vingerafdrukken, vetvlekken e.d. Het verwijderen van vingerafdrukken gaat in het algemeen goed met een doek of spons, gedrenkt in een zeepoplossing. Vaak werkt een enigszins vochtige microvezeldoek ook goed. Op gepolijst roestvast staal kan ook een glasreiniger gebruikt worden, voor hardnekkiger vuil kan een niet schurend schoonmaakmiddel zoals CIF worden gebruikt.

Naast deze huis- tuin- en keukenmiddeltjes zijn er ook speciale roestvaststaalreinigers te koop, vaak 'edelstaalreiniger' genoemd. Ze zijn verkrijgbaar als spray en als polijstpasta. De meeste spays bevatten siliconeolie, waardoor een laagje achterblijft dat het schoonmaken vergemakkelijkt. Het effect is meestal na een paar weken wel verdwenen en dan zal het roestvast staal opnieuw met de spray behandeld moeten worden.
Polijstpasta’s als Stahlfix laten een microscopisch dunne en heel resistente waslaag achter, waardoor later onderhoud erg vergemakkelijkt wordt. Omdat deze waslaag bestand is tegen oplosmiddelen, gaan ze in het algemeen enkele maanden mee.

Wat je zeker niet moet doen is hardnekkige vervuiling te lijf gaan met gewoon staalwol, bijvoorbeeld Brillo pads. Als dat gebruikt wordt, is het risico op roestvorming behoorlijk groot, waardoor de weerstand tegen corrosie mogelijk blijvend teniet gedaan wordt. Er bestaat overigens ook staalwol van roestvast staal, nadeel hiervan is natuurlijk dat het krassen geeft, hetgeen het uiterlijk niet ten goede komt.

Vermijd verder zo veel mogelijk het contact met chloride houdende vloeistoffen als hypochloriet en dikbleek. Chlorides zijn in staat de passiviteit van het roestvaststalen oppervlak te doorbreken en zo (put)corrosie te veroorzaken. Moeten dit soort middelen toch gebruikt worden, bijvoorbeeld in verband met desinfectie, hou de contacttijd dan zo kort mogelijk en spoel grondig na met water.

Naambordjes RVS naambordjes

Mijnnaamplaat is Nederlands grootste producent van RVS naambordjes. Deze worden in allerlei vormen gemaakt in onze eigen werkplaats. Om deze reden is Mijnnaamplaat in staat om een groter assortiment leveren dan andere online winkels die een standaard assortiment aanbieden. In het standaard assortiment is al een groot aantal designs te vinden. Maar omdat de werkplaats van Mijnnaamplaat altijd bezig is met nieuwe ontwikkelingen en designs, is uw creativiteit zo ongeveer de enige grens van de mogelijkheden. Heeft u een vraag of idee over een design, of een idee waar u mee rond loopt? Dan kunt u altijd vrijblijvend met ons overleggen door contact op te nemen met onze klantenservice.